Bericht vanuit Buda (4)

Gisteren bezochten wij het Terror House Museum - of zoals de Hongaren zeggen het Terror Háza - aan de Andrassy Utca in Budapest. Het is niet het eerste museum dat we hier bezochten en tot dusverre waren we - in tegenstelling tot de rest van de stad - niet heel enthousiast over de musea. Veelal blijkt het een kwestie van net niet.
Het Terror Háza is van een heel andere orde. Dat begint al met het voormalige gebouw van de geheime dienst waarin het museum gehuisvest is. Het is niet zo over de top vormgegeven als die rare blob-gedrochten die worden gebouwd in navolging van het Guggenheim museum in Bilbao, maar desalniettemin springt het er enorm uit daar op de statige maar ook wat suffe Andrassy Utca. Maar de buitenkant is nog maar het begin. Zelden eerder zag Photo Opportunity zo’n extreem vormgegeven tentoonstelling. Of het nu de complete tank betreft die ze naar binnen hebben gesleept, of het verplichte bezoek aan de martelkamers in de kelder: geen enkel effect wordt geschuwd om de boodschap over te brengen.
En wat is die boodschap dan? Simpel: Hongarije heeft HEEL ERG geleden onder het communistisch regime. En ook een best wel onder de nazi’s. En wie zijn wij om dat te ontkennen? Wij zouden niet durven. Wel vinden wij enige kanttekeningen op zijn plaats.
Het Terror Háza doet voorkomen alsof zij in de eerste plaats slachtoffer waren van de nazi’s. Dat is niet helemaal waar: Hongarije werd pas in 1944 bezet door de nazi’s. Tot die tijd streden ze aan Hitler’s zijde tegen het Rode Sovjetleger. Een groot deel van de rassenwetgeving was overigens al ingevoerd lang voordat de Anschluss had plaats gevonden.
Toen de Nazi’s door de Russen Hongarije uitgemept waren kwam Hongarije te zwichten onder een nieuwe terreur, die van de Sovjets. Dat is waar, maar dient opnieuw met een korreltje zout genomen. Hongarije was namelijk wel een dictatuur, maar al sinds het eind van de jaren zestig kende het land een soort communistische handelsdictatuur met een beperkte vrijheid van meningsuiting. Niet te vergelijken met de situatie in Rusland of Oost-Duitsland.

En dan kun je nog zo’n modern, hip museum inrichten om te propageren dat je zo zielig bent en dat je zo geleden hebt, als je een beetje gaat liegen om nog net iets zieliger te lijken dan je eigenlijk bent. Dat werkt dan averechts.

20 June, 2005 | Geklasseerd onder blog |

Reacties

Reageer